U bent hier: Home / Nieuws / Jij bent het goede voorbeeld.

Jij bent het goede voorbeeld.

Groningse sportclubs zetten veilig sportklimaat in ‘the sportlight’

Bij sport denken we aan winnen. Aan het verbeteren van techniek, tactiek en conditie. En aan sportplezier. Maar sportplezier is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Soms worden of voelen sporters zich buitengesloten vanwege huidskleur, afkomst, geloof en seksuele voorkeur. Als trainer of bestuurder kun jij dat veranderen. Maar hoe pak je dat aan? Op donderdag 1 december spraken 60 Groningse sportbestuurders, trainers en jeugdcoördinatoren tijdens de inspiratiesessie ‘Sport voor iedereen’ hierover in Martiniplaza.  

Paul de Rook, de Sportwethouder in de gemeente Groningen, trapte de inspiratiesessie af met de woorden: “Groningen is een stad die openstaat voor iedereen. Dat wil de gemeente Groningen ook op het sportveld en binnen verenigingen. Soms ervaren mensen sociale druk om zich te verschuilen of te liegen, maar sportplezier en prestaties verbeteren natuurlijk als je lekker in je vel zit. Hoe creëer je nu zo’n sfeer binnen je club dat mensen zich echt veilig en thuis voelen?”  

Het panel met professionals: Werk als club en team aan positief klimaat.
In een panel deelden Anneloes Middelkoop (mental coach Abiant Lycurgus Heren 1), Caspar Dekker (hoofd opleiding FC Groningen) en Kevin Bodde (assistent-scheidsrechter KNVB) ervaringen en praktische tips met de sportclubs over het creëren van een open en tolerante sfeer binnen je club.

Langs de lijn

Kevin Bodde krijgt als scheidsrechter flink wat over zich heen. Sommige opmerkingen zijn in een voetbalstadium ingeburgerd. “Uitspraken als: ‘steek die vlag in je reet’ vanuit het stadion hoor ik vaak niet eens meer”, vertelt hij, “Als spreekkoren of scheldpartijen me al persoon aangaan en raken, of als het de spelers aangaat, dan trekken we aan de bel bij de scheidsrechter. We hebben daar protocollen voor. Als ultimatum kan de wedstrijd gestaakt worden.” 

Belangrijke rol voor coaches en trainers

Bij de jeugdopleiding van FC Groningen komt alles voorbij. Rivaliteit, culturen, talen en geloven. Caspar Dekker vertelt: “De jonge talentjes komen in een nieuwe omgeving waar ze geduchte concurrentie tegenkomen en natuurlijk graag in de selectie willen komen. Allerlei emoties en druk komen daarbij om de hoek kijken.” Daarnaast speelt mee dat je van hoogvlieger tussen allemaal bijzonder getalenteerde voetballers komt. “Binnen de talentenpoule sluit je soms achteraan aan voordat je weer eens een complimentje krijgt van de coach. Ik probeer daar ook aandacht aan te besteden, zodat iedereen zich thuis voelt en aandacht krijgt.” Ook is er een belangrijke rol voor de coach en trainer om te signaleren als er sprake is van uitsluiting op basis van verschillen. Caspar vervolgt: “Wij letten daar zeker op. Dat kan in opmerkingen verscholen liggen, maar ook in non-verbale zaken als het uitdelen van uitnodigingen voor verjaardagen. Tussen de talentjes liggen pesten en plagen soms heel dicht bij elkaar. Bij de jeugdopleiding maken we alle nieuwe talenten duidelijk dat we met elkaar succesvol willen zijn en samen juichen. Ook gaan we in gesprek met spelers als ze niet lekker in hun vel zitten. Daar komen ook vaak de ouders in beeld.”

Tips and tricks: uitsluiting wordt insluiting

Caspar Dekker vertelt over workshops en methodes die zij gebruiken om de talenten goed te begeleiden. “Met de talentjes doen we workshops waarbij ze mogen fluisteren met de rug naar de ander toegekeerd en daarna gaan we in op wat dit met ze doet. Ook vragen we wat ze leuk vinden om te horen en wat ze niet leuk vinden om van elkaar te horen.” Daarnaast spelen de trainer en de coach een belangrijke rol in het signalering van uitsluiting op basis van verschillen. Op het veld, maar ook in de kleedkamer. Met een sportpsycholoog werkt FC Groningen aan het herkennen van de signalen van uitsluiting of pesten, maar ook aan manieren om het bespreekbaar te maken.” Ook werkt FC Groningen samen met de KNVB aan een workshop over diversiteit. “Dat gaat over voeding tijdens de ramadan, over seksualiteit en zaken die relatief onbekend zijn en waar we graag tegenaan lopen. We willen juist als FC Groningen een voorbeeldfunctie.”  

Zet persoonlijke ontwikkeling centraal, elk jaar weer.
Bij de Lycurgus heren organiseert mental coach Anneloes Middelkoop teamsessies waarbij persoonlijke ontwikkeling van de spelers centraal staat. Daarin bespreken de volleybalheren wie ze zijn, los van volleybal. “Wat zijn je kwaliteiten, talenten en wat is voor jou heel veel waard en belangrijk?”,  Anneloes praat niet over uitsluiting, maar over insluiting. Haar advies: “Leer elkaar kennen en weet wat de ander raakt. Het doel van deze sessies is om een identiteit te creëren waarin iedereen zichzelf terugziet.”

Luister, pak verantwoordelijkheid en maak het bespreekbaar
“Mijn belangrijkste advies”, aldus Anneloes Middelkoop, “Luister. Wat je aandacht geeft groeit. Geef dus het positieve voorbeeld als bestuurder of trainer.” Kevin Bodde sluit daarbij aan en adviseert; “Pak als individu en als club je verantwoordelijkheid. Werk aan een sportklimaat waarin iedereen zichzelf durft te zijn en zich thuis voelt. Vraag waarom mensen bepaalde dingen zeggen. Spreek ze aan.” Caspar Dekker sluit af met het advies: “Blijf praten en spreek mensen aan”

Een laatste praktische tip volgt van de Alliantie Gelijk Spelen: “Grijp een internationale themadag zoals Coming Out Day (11 oktober) aan om veilig sportklimaat aandacht te geven in teambesprekingen of in gesprek met nieuwe leden.”

Sport voor iedereen
Clubs stelden volop vragen aan het panel en deelden eigen ervaringen. “In een vereniging zou het niet uit moeten maken wie of wat je bent. Wat je met elkaar deelt is de passie voor sport. Wij zien onze club vooral als familie,” aldus de bestuurder van de Capoeira vereniging.  Andere sportclubs geven aan dat het lastig is om uitsluiting vroegtijdig te herkennen. En ook maakt onbekend, soms onbemind. Zo signaleren een aantal sportbestuurders dat je in de professionele voetbalwereld nu nog een pionier bent als je uit de kast komt. De adviezen van het panel nemen de deelnemers mee naar hun sportverenigingen: Maak het onderwerp bespreekbaar binnen een team, groep en vereniging en grijp momenten, zoals de binnenkomst van nieuwe leden aan, om aandacht voor te vragen voor de sfeer die je als club wil hebben.

Meer weten?
Download de brochure over het verenigingstraject Sport voor Iedereen hier. Een aanrader als je wil dat jouw vereniging een plek is waar iedereen met plezier komt. NOC*NSF biedt het verenigingstraject Sport voor iedereen hier aan. Daarin leer je om te gaan met verschillen. Bijvoorbeeld afkomst, seksuele voorkeur, uiterlijk en talent.